Przejdź do treści

Szlaki

Korelator, rejestracja, decyzje

Korelator to organ, w którym system autonomiczny przetwarza i przechowuje informacje. Szlak schodzi do jego wnętrza, czyli do elementów, energii i dróg przepływu, a potem pokazuje, jak z tych samych wielkości powstaje decyzja, także pochopna albo taka, którą refleksja dogania za późno.

1/14 Krok 1 z 14

1. korelator

Po co ten krok: Wchodzimy do wnętrza psychiki: do organu, w którym spotykają się dane z receptorów i polecenia dla efektorów.

[…] korelator, czyli organ do przetwarzania i przechowywania informacji […]

— Marian Mazur, Cybernetyka i charakter, PIW, 1976, s. 163

Definicja wyjęta ze zdania tekstu, nie z numerowanej definicji.

Zdanie źródłowe, w którym stoi definicja, s. 163:

Do efektorów powinny dopływać informacje określające, które z możliwych oddziaływań mają nastąpić, do tego zaś potrzebny jest tor informacyjny zawierający: — receptory, czyli organy do pobierania informacji z otoczenia, oraz — korelator, czyli organ do przetwarzania i przechowywania informacji.

Pełna karta hasła

2/14 Krok 2 z 14

2. rejestrator

Po co ten krok: Pierwszy rodzaj elementów korelatora utrwala informacje, a Mazur świadomie nie nazywa tego pamięcią, bo potoczne słowo jest dla niego zbyt wieloznaczne.

Elementy korelatora służące do rejestracji będziemy nazywać rejestratorami.

— Marian Mazur, Cybernetyczna teoria układów samodzielnych, PWN, 1966, s. 63

Definicja wyjęta ze zdania tekstu, nie z numerowanej definicji.

Zdanie źródłowe, w którym stoi definicja, s. 63:

Elementy korelatora służące do rejestracji będziemy nazywać rejestratorami.

Pełna karta hasła

3/14 Krok 3 z 14

3. estymator

Po co ten krok: Drugi rodzaj prowadzi estymację, czyli na podstawie utrwalonych informacji rozstrzyga, który efektor ma zadziałać.

Elementy korelatora służące do estymacji będziemy nazywać estymatorami.

— Marian Mazur, Cybernetyczna teoria układów samodzielnych, PWN, 1966, s. 67

Definicja wyjęta ze zdania tekstu, nie z numerowanej definicji.

Zdanie źródłowe, w którym stoi definicja, s. 67:

Elementy korelatora służące do estymacji będziemy nazywać estymatorami.

Pełna karta hasła

4/14 Krok 4 z 14

4. elementy korelacyjne

Po co ten krok: Wspólna nazwa obu rodzajów pozwala odtąd traktować korelator jako zbiór elementów jednego typu.

Rejestratory i estymatory będziemy nazywać ogólnie elementami korelacyjnymi.

— Marian Mazur, Cybernetyczna teoria układów samodzielnych, PWN, 1966, s. 72

Definicja wyjęta ze zdania tekstu, nie z numerowanej definicji.

Zdanie źródłowe, w którym stoi definicja, s. 72:

Rejestratory i estymatory będziemy nazywać ogólnie elementami korelacyjnymi.

Pełna karta hasła

5/14 Krok 5 z 14

5. energia korelacyjna

Po co ten krok: Elementy nie działają w odosobnieniu, bo między nimi płynie energia, i to ten przepływ jest właściwą pracą korelatora.

Energię płynącą między elementami korelacyjnymi będziemy nazywać energią korelacyjną.

— Marian Mazur, Cybernetyczna teoria układów samodzielnych, PWN, 1966, s. 73

Definicja wyjęta ze zdania tekstu, nie z numerowanej definicji.

Zdanie źródłowe, w którym stoi definicja, s. 73:

Energię płynącą między elementami korelacyjnymi będziemy nazywać energią korelacyjną.

Pełna karta hasła

6/14 Krok 6 z 14

6. moc korelacyjna

Po co ten krok: Przepływ ma natężenie, a wielkość odniesiona do czasu pozwala porównywać intensywność procesów psychicznych.

[…] moc korelacyjna (K), czyli stosunek energii korelacyjnej do czasu […]

— Marian Mazur, Cybernetyka i charakter, PIW, 1976, s. 174

Definicja wyjęta ze zdania tekstu, nie z numerowanej definicji.

Zdanie źródłowe, w którym stoi definicja, s. 174:

Zgodnie z tym będą używane następujące terminy: — moc korelacyjna (K), czyli stosunek energii korelacyjnej do czasu, — przewodność korelacyjna (G), czyli przewodność drogi przepływu mocy korelacyjnej.

Pełna karta hasła

7/14 Krok 7 z 14

7. przewodność korelacyjna

Po co ten krok: Natężenie zależy od dróg, którymi moc płynie, a te mogą przewodzić lepiej albo gorzej.

[…] przewodność korelacyjna (G), czyli przewodność drogi przepływu mocy korelacyjnej […]

— Marian Mazur, Cybernetyka i charakter, PIW, 1976, s. 174

Definicja wyjęta ze zdania tekstu, nie z numerowanej definicji.

Zdanie źródłowe, w którym stoi definicja, s. 174:

Zgodnie z tym będą używane następujące terminy: — moc korelacyjna (K), czyli stosunek energii korelacyjnej do czasu, — przewodność korelacyjna (G), czyli przewodność drogi przepływu mocy korelacyjnej.

Pełna karta hasła

8/14 Krok 8 z 14

8. skojarzenie

Po co ten krok: Gdy któraś droga zaczyna przewodzić lepiej, elementy zostają ze sobą powiązane; tak teoria opisuje powstawanie związków między treściami.

Powstanie drogi o zwiększonej przewodności między elementami korelacyjnymi stanowi skojarzenie tych elementów […]

— Marian Mazur, Cybernetyka i charakter, PIW, 1976, s. 188

Definicja wyjęta ze zdania tekstu, nie z numerowanej definicji.

Zdanie źródłowe, w którym stoi definicja, s. 188:

Powstanie drogi o zwiększonej przewodności między elementami korelacyjnymi stanowi skojarzenie tych elementów, a pośrednio również potencjałów występujących w tych elementach (np. skojarzenie potencjałów receptorowych), organów związanych z tymi potencjałami (np. skojarzenie receptorów) oraz przyczyn występowania tych potencjałów (np. skojarzenie bodźców).

Pełna karta hasła

9/14 Krok 9 z 14

9. rejestrat skojarzenia / korelat skojarzenia

Po co ten krok: To samo skojarzenie ma dwie strony: trwałą, zapisaną w drodze, i bieżącą, która po niej płynie.

Przewodność korelacyjna takiej drogi stanowi rejestrat skojarzenia, a moc korelacyjna płynąca po takiej drodze stanowi korelat skojarzenia.

— Marian Mazur, Cybernetyka i charakter, PIW, 1976, s. 188

Definicja wyjęta ze zdania tekstu, nie z numerowanej definicji.

Zdanie źródłowe, w którym stoi definicja, s. 188:

Przewodność korelacyjna takiej drogi stanowi rejestrat skojarzenia, a moc korelacyjna płynąca po takiej drodze stanowi korelat skojarzenia.

Pełna karta hasła

10/14 Krok 10 z 14

10. potencjał efektorowy

Po co ten krok: Od dróg wewnętrznych przechodzimy do wyjścia, gdzie korelator przekazuje efektorom potencjał, który może wywołać działanie, choć nie musi.

[…] potencjał efektorowy (Ve), wprowadzany przez korelator do efektora […]

— Marian Mazur, Cybernetyka i charakter, PIW, 1976, s. 175

Definicja wyjęta ze zdania tekstu, nie z numerowanej definicji.

Zdanie źródłowe, w którym stoi definicja, s. 174–175:

Z uwagi na to, że korelator ma dwa wejścia i dwa wyjścia (ściślej mówiąc, dwie grupy wejść i dwie grupy wyjść) oraz że jego funkcjonowanie jako przetwornika oddziaływań jest równoznaczne z procesem, w którym potencjały wejściowe powodują przepływ energii, wskutek czego powstają potencjały wyjściowe, trzeba rozróżniać następujące cztery potencjały: […] — potencjał efektorowy (Ve), wprowadzany przez korelator do efektora, […] […]

Pełna karta hasła

11/14 Krok 11 z 14

11. potencjał decyzyjny

Po co ten krok: Działanie rusza dopiero po przekroczeniu progu, więc to pojęcie wprowadza do teorii nieciągłość: reakcja albo jej brak.

[…] reakcja efektora nastąpi dopiero wtedy, gdy potencjał efektorowy przekroczy próg czułości efektora, czyli będzie większy niż jego potencjał decyzyjny (Vd), tj. najmniejszy potencjał efektorowy wystarczający do spowodowania, żeby energia wykonawcza dopływała do tego efektora […]

— Marian Mazur, Cybernetyka i charakter, PIW, 1976, s. 192

Definicja wyjęta ze zdania tekstu, nie z numerowanej definicji.

Zdanie źródłowe, w którym stoi definicja, s. 192:

Jest więc zrozumiałe, że potencjał efektorowy musi być dostatecznie duży, a mianowicie reakcja efektora nastąpi dopiero wtedy, gdy potencjał efektorowy przekroczy próg czułości efektora, czyli będzie większy niż jego potencjał decyzyjny (Vd), tj. najmniejszy potencjał efektorowy wystarczający do spowodowania, żeby energia wykonawcza dopływała do tego efektora.

Pełna karta hasła

12/14 Krok 12 z 14

12. decyzja

Po co ten krok: Decyzja jest zatem zdarzeniem, a nie długim rozważaniem: to chwila przekroczenia progu.

Przekroczenie potencjału decyzyjnego będzie określane jako decyzja.

— Marian Mazur, Cybernetyka i charakter, PIW, 1976, s. 192

Definicja wyjęta ze zdania tekstu, nie z numerowanej definicji.

Zdanie źródłowe, w którym stoi definicja, s. 192:

Przekroczenie potencjału decyzyjnego będzie określane jako decyzja.

Pełna karta hasła

13/14 Krok 13 z 14

13. decyzja pochopna

Po co ten krok: Próg może zostać przekroczony w efektorach, których reakcja wcale nie jest najlepsza, i teoria nazywa ten błąd wprost.

[…] zostaną przekroczone potencjały decyzyjne takich efektorów, których reakcje bynajmniej nie są najkorzystniejsze, czyli powstanie decyzja pochopna […]

— Marian Mazur, Cybernetyka i charakter, PIW, 1976, s. 214

Definicja wyjęta ze zdania tekstu, nie z numerowanej definicji.

Zdanie źródłowe, w którym stoi definicja, s. 214:

Takie fluktuacje mocy korelacyjnej i potencjałów efektorowych mogą wreszcie spowodować, że zostaną przekroczone potencjały decyzyjne takich efektorów, których reakcje bynajmniej nie są najkorzystniejsze, czyli powstanie decyzja pochopna.

Pełna karta hasła

14/14 Krok 14 z 14

14. refleksja spóźniona

Po co ten krok: Ostatni krok wiąże decyzje z homeostatem, którego ocena może nadejść już po decyzji i wtedy nie zatrzyma reakcji.

[…] jeżeli oddziałanie homeostatu nastąpi przed reakcją, ale już po decyzji, to nie zapobiegnie reakcji, czyli będzie to refleksja spóźniona […]

— Marian Mazur, Cybernetyka i charakter, PIW, 1976, s. 219

Definicja wyjęta ze zdania tekstu, nie z numerowanej definicji.

Zdanie źródłowe, w którym stoi definicja, s. 219:

Wynika stąd również, że jeżeli oddziałanie homeostatu nastąpi przed reakcją, ale już po decyzji, to nie zapobiegnie reakcji, czyli będzie to refleksja spóźniona.

Pełna karta hasła